Emlak Ticaretinde 'Söz' Uçar, 'Sözleşme' Tutar
Av.Murat Erdoğan
Elazığ ve çevresinde emlak sektörü, geleneksel olarak mahalle kültürünün, güvenin ve "sözün senet sayıldığı" sıcak ilişkilerin üzerine kurulmuştur. Mahalle esnafımız olan emlakçılarımız; evimizi emanet ettiğimiz, pazarlığımızda aracı olan ve alıcı ile satıcıyı aynı masada buluşturan, sürecin en önemli taşıyıcı kolonlarıdır. Ancak modern ticaret hukuku, artık sadece samimiyete değil, belgelere dayanıyor.
Hukuk "Yazılı Belge" İster
Bugünlerde Elazığ’da emlakçılarımızın en büyük dertlerinden biri, günlerce emek verdikleri satış veya kiralama işlemlerinde hak ettikleri komisyonu alamamalarıdır. Bu noktada Yargıtay’ın emsal niteliğindeki görüşü oldukça nettir: “Yazılı ve imzalı bir sözleşme olmaması hâlinde emlakçı, ücretini ya da komisyonunu talep edemez.” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi ve ilgili kararlar doğrultusunda). Yani hukuk diyor ki; alın teri dökülse bile, o emeğin hukuki bir koruma zırhına bürünmesi için tarafların ıslak imzası şarttır.
Sadece Emlakçı Değil, Vatandaş da Risk Altında
Soruna sadece tek taraflı bakmak hata olur. Bazı vatandaşlarımız komisyon ödemesini nakit olarak elden yapıyor ancak karşılığında makbuz veya belge almıyor. Bu durum, ileride yaşanabilecek bir anlaşmazlıkta "Ödedim-Ödemedin" tartışmasına ve mükerrer ödeme riskine kapı aralıyor. Oysa yazılı bir sözleşme ve ödeme belgesi, hem emlakçının emeğini hem de vatandaşın parasını güvence altına alan çift taraflı bir zırhtır.
Profesyonelliğin Şartı: Yetki Belgesi ve Sözleşme
Elazığ’da işini layığıyla yapan, resmi kayıtlarla çalışan ve güven veren pek çok profesyonel emlakçımız var. Ancak bu mesleğin saygınlığını korumak ve mağduriyetleri bitirmek için süreci tamamen resmiyete taşımak zorundayız. Sadece sözleşme yapmak da yetmez; vatandaşlarımızın çalıştıkları emlakçının "Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi" olup olmadığını kontrol etmesi, güvenli ticaretin ilk adımıdır.
Güvenli Bir Ticaret İçin 6 Altın Kural
Hem emlakçının emeği zayi olmasın hem de vatandaşın içi rahat etsin istiyorsak, her işlemde şu altı unsurun bulunması şarttır:
* Yazılı ve imzalı sözleşme
* Net komisyon oranı ve ödeme şekli
* Eksiksiz taraf bilgileri
* Taşınmazın açık ve net tanımı
* Ödeme sonrası mutlaka makbuz veya dekont
* Güncel tarih ve ıslak imza
Son Söz:
Güven güzeldir, samimiyet Elazığ insanının mayasında vardır; ancak hukuk her zaman yazılı belgeyi esas alır. Mesleğin saygınlığını korumak ve hem emeği hem de parayı riske atmamak için mutlaka sözleşmeyle çalışın. Unutmayın; belgesiz ticaret, garantisiz bir yolculuktur.